Dubbele nationaliteit: de hoogste tijd!

Niemand weet hoeveel Nederlanders buiten Nederland wonen en leven, de schattingen lopen uiteen van 800.000 tot 1,2 miljoen. Nederland registreert dit niet, weg is weg.

De reden waarom deze mensen uit Nederland zijn vertrokken, het land waar ze nu wonen, het werk dat ze doen, ieder heeft zijn eigen verhaal. Maar één ding delen ze met elkaar: ze krijgen vroeger of later te maken met de Rijkswet op het Nederlanderschap (RWN). Deze wet regelt wie Nederlander is en mag blijven, want het Nederlanderschap kun je automatisch verliezen. Dit gebeurt bijvoorbeeld als je in vreemde krijgsdienst gaat of als je je aansluit bij een terroristische organisatie. Of als je vrijwillig een andere nationaliteit aanneemt. De gelijkstelling is absurd.

De hoofdregel van de RWN is dat Nederland geen dubbele nationaliteiten toestaat. Daarna komt er een opsomming van willekeurige en onbegrijpelijke uitzonderingen. Dit leidt in de praktijk tot rechtsongelijkheid, verwarring en veel, heel veel verdriet. Nederlanders in het buitenland en ex-Nederlanders zoeken hulp bij het Europese Gerechtshof, bij de Ombudsman, bij de onvermoeibare strijder Eelco Keij en zijn Stichting Nederlanders buiten Nederland, bij advocatenkantoren en gisteravond bij een webinar dat drie keer wordt gegeven, steeds voor een ander deel van de wereld. Meer dan een uur volgden honderden mensen via internet een presentatie over het behoud en verlies van het Nederlanderschap. De vragen stroomden via de chat binnen, de schrijnende verhalen ook. Aan het eind was mij één ding duidelijk: dit kán echt niet meer.

Al jaren danst de Tweede Kamer ritueel om het thema van de dubbele nationaliteit heen. De meerderheid vindt dat immigranten moeten inburgeren, loyaal moeten zijn aan Nederland, dat zij moeten kiezen. Voor Nederland uiteraard, the Netherlands first! De landgenoten in den vreemde zijn ‘collateral damage’ in dit debat.

De schade die Nederlanders in het buitenland lijden door de RWN heeft hen ertoe gebracht zich beter te organiseren. Zij worden een steeds invloedrijkere politieke kracht, en de Haagse politiek is zich hiervan bewust. Om deze grote groep kiezers te paaien en te sussen, is daarom in het regeerakkoord een voornemen opgenomen om de RWN te moderniseren. En daar is het bij gebleven. Met de coronapandemie en nog maar een jaar tot de volgende verkiezingen verwacht niemand dat er in dit dossier nog iets gebeurt.

Maar er ligt nog een wetsvoorstel van 16 december 2016 op de plank, destijds ingediend door D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma en PvdA-Kamerlid Ahmed Marcouch (nu burgemeester van Arnhem). De indieners willen de Nederlandse wet moderniseren en synchroniseren met die van andere Europese landen door het toestaan van de dubbele nationaliteit. Ook daar is niets mee gebeurd: het wetsvoorstel is nog steeds ‘in afwachting van advies Raad van State en initiatiefnemer(s)’. De geplande vergadering van 21 december 2016 is om die reden aangehouden.

Beloftes zijn snel gemaakt, politieke besluitvorming gaat vaak tergend langzaam, behalve in tijden van een coronacrisis. Dan kan de wet met een pennenstreek worden aangepast, kunnen noodkredieten worden verstrekt, kunnen uitgaansverboden worden gegeven en recreatiegebieden worden gesloten. Maar een 20e eeuwse wet die bijna een miljoen Nederlanders dagelijks benadeelt kan al jarenlang niet worden aangepast. Er is gewoon geen politieke wil.

Volgend jaar komen er weer verkiezingen. Nederlanders in het buitenland hebben genoeg van beloftes, zij willen verandering. De snelste weg is het wetsvoorstel uit 2016 af te stoffen en in gang te zetten. Hoe eerder de dubbele nationaliteit een feit is, hoe beter.

Politiek Den Haag: net als alle kiezers beoordelen Nederlanders in het buitenland u op daden, niet op woorden. Kom eindelijk eens uit de angstmodus, tijd voor actie, we leven in de 21e eeuw!