Lockdown Lockerung

Na vijf weken ‘lockdown light’ gaan hier in Zwitserland vandaag de eerste ‘Lockerungen’ in. Onder meer kappers, fysiotherapeuten en tandartsen mogen weer aan het werk, de tuincentra en bouwmarkten openen hun deuren. Over twee weken volgen de scholen en de overige winkels. De derde stap, die voor 8 juni gepland is, wordt daarna bepaald.

Dit zijn de feiten. Daar overheen ligt een grote laag van emoties en economische belangen. Gastronomen die hun bedrijven te gronde zien gaan, B&B’s die niet weten hoe het verder moet, kinderen die hun ouders in het verpleegtehuis al weken niet meer hebben gezien. We hebben er genoeg van, we willen onze vrijheid terug, we willen weer ‘vliegen’.

De periode van nationale eenheid is dan ook voorbij, de beslissers worden in toenemende mate onder druk gezet. In de Verenigde Staten is dit het meest zichtbaar door de demonstraties die het einde van de lockdowns eisen. Maar ook Europeanen houden het niet meer vol: volgens de Guardian is de instemming van de Franse bevolking met de strenge lockdown tot onder 50% gezakt. Nu de besmettingen teruglopen, vieren de regeringen geleidelijk de teugels: na weken opgesloten te hebben gezeten, mochten de Spaanse kinderen gisteren weer naar buiten, ook de Italianen krijgen volgende week wat meer vrijheid.

Hoe lang deze nieuwe vrijheden gaan duren, is onbekend. Merkel waarschuwde al voor een tweede coronagolf die veel ernstiger kan zijn, economisch en sociaal, dan de eerste. Dat moet koste wat het kost worden vermeden.

Eén oplossing werkt in ieder geval niet: bleekwater drinken. De suggestie van de president van het machtigste land ter wereld is misschien wel zijn meest bizarre uitspraak ooit. De latere draai dat het sarcastisch bedoeld was, maakt het alleen nog maar erger. Drie instrumenten lijken wel effectief te zijn: lockdown, maar dat willen en kunnen we niet meer, handen wassen en afstand houden. Laten we dan die laatste twee nog maar even volhouden.

Covid-19: de grote onbekende

De Volkskrant besteedt vandaag aandacht aan de vraag of roken de kans vergroot op het krijgen van Covid-19. Veel is nog onduidelijk volgens Wanda de Kanter, longarts in het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis in Amsterdam, ‘maar we weten wel dat rokers gevoeliger zijn voor andere coronavirussen en influenza, de gewone griep.’ De trilharen in de luchtwegen van rokers functioneren minder goed, rokers zitten vaker aan hun gezicht, en ‘roken zorgt voor een toename in de zogenoemde ACE-2 receptoren in de longen, waar het virus zich aan kan hechten’. De boodschap van het artikel: Covid-19 en roken is geen goede combinatie, dus je kunt maar beter zo snel mogelijk met roken stoppen.

Gisteren publiceerde ook de Guardian een artikel over de samenhang tussen roken en Covid-19. Volgens de krant blijkt uit Franse en Chinese cijfers dat roken de kans op het krijgen van Covid-19 vermindert. Terwijl zo’n 28% van de Chinesen roken, waren onder 1.000 Covid-19-patiënten slechts 12,6% rokers. In Frankrijk zijn de cijfers nog duidelijker: van 11.000 Covid-19-patiënten rookte slechts 8,5%. Het totale aantal rokers in Frankrijk wordt geschat op 25,4%. Er zijn dus ‘te weinig’ rokers onder de Covid-19-patiënten. Om dit verder uit te zoeken, beginnen Franse onderzoekers na goedkeuring binnenkort met tests met nicotine patches. Uiteraard raden ook de Franse onderzoekers niemand aan met roken te beginnen.

Maar waar het mij om gaat, is dat de bevindingen van deze experts compleet tegengesteld zijn: volgens Wanda de Kanter lopen rokers een grotere kans op besmetting, terwijl de Franse onderzoekers juist stellen dat ‘smokers may be much less at risk of contracting the virus’.

Wat moeten wij leken hiermee? Wetenschappers rollen over elkaar heen met nieuwe feiten en cijfers over het coronavirus en Covid-19. De resultaten van kleine onderzoekingen, zonder controlegroep, worden zo het internet op geslingerd. De ene dag dit, de volgende dag dat, meer dan 7.000 artikelen over het coronavirus schijnen er al gepubliceerd te zijn. We zien door de bomen het bos niet meer.

Als je nou even boven het bos gaat vliegen, dan kun je volgens mij maar één ding concluderen: we weten nog vrijwel niets over dit nieuwe virus. We hebben geen idee over overdracht, incubatietijd, immuniteit, herhaling van besmettingen. En juist daarom is het virus voorlopig nog zo gevaarlijk. Waakzaam blijven, dus.

 

 

 

 

 

Afbeelding: Westpark, ‘Kaffee und Zigaretten’, https://www.flickr.com/photos/west-park/2327901002.

 

 

 

WHO, een roepende in de woestijn

In december 2019 dook er een nieuwe longziekte op in de Chinese provincie Wuhan. Ondanks meldingen en waarschuwingen van artsen duurde het tot januari 2020 voordat de Chinese autoriteiten de wereld informeerden over het coronavirus. Maar toen was het te laat, Covid-19 verspreidde zich al razendsnel over de wereld. Op 12 maart 2020 verklaarde de World Health Organisation (WHO) Covid-19 tot pandemie.

Vanaf het begin had de WHO een duidelijke boodschap: ‘test, test, test and isolate’. De weinige landen die hiernaar hebben geluisterd, zoals Singapore, Zuid-Korea en Taiwan, hebben de minste besmettingen en de minste doden.

Maar velen dachten dat het zo’n vaart niet zou lopen, dit ging van ‘het is maar een griepje’ tot ‘we moeten groepsimmuniteit opbouwen’. Maatregelen kwamen te laat en waren aanvankelijk te mild. Spanje, Italiën en Frankrijk zijn zwaar getroffen. En in landen die eerst ontkenden, zoals de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk, loopt de zaak nu gierend uit de hand. Overbelaste ziekenhuizen, hoge aantallen besmettingen en vele doden.

Europa reageerde zoals je van Europa kunt verwachten, met een grote diversiteit aan maatregelen, lockdowns en timing. Zelfs binnen Zwitserland zijn er, ondanks de noodtoestand die de Bund tot tijdelijke leider van het land heeft gemaakt, kantonale verschillen. Het meest getroffen kanton Tessin heeft meer restricties dan de andere kantons.

Ieder land doet het anders, maar de grote vraag is: waarom hebben we niet meteen naar de WHO geluisterd? Waarom hebben we niet getest, getest, getest en geïsoleerd? Als we ons beter hadden voorbereid – er waren meer dan genoeg waarschuwingen – was het mogelijk geweest, Zuid-Korea kon het wél en heeft geen lockdown nodig gehad. Omdat wij niet luisterden, bleef uiteindelijk alleen het botte wapen van een lockdown over: de economie stilzetten en de bevolking in meer of mindere mate opsluiten.

Tijdens persconferenties is de wanhoop binnen de WHO van de gezichten af te lezen, zij voelen zich een roepende in de woestijn. Zo veel had voorkomen kunnen worden, als we hadden geluisterd. Laten we het alstjeblieft de volgende keer anders doen: testen, testen, testen en isoleren.

 

Bloemengroet in Milchkästli

In Zwitserland zien brievenbussen er anders uit dan in Nederland. In de Postwet is geregeld dat onder het vak waar de brieven ingaan een zogenaamde ‘Milchkasten’ moet zijn. Deze is groter (ook de maat is wettelijk vastgelegd) en is in tegenstelling tot het brievengedeelte  zonder sleutel te openen. Als je geen Milchkasten hebt of deze niet aan de wettelijke normen voldoet, is de Post niet verplicht post bij je af te leveren.

Zo’n Milchkästli (net als Nederlanders houden Zwitsers erg van verkleinwoorden) komt voort uit de tijd dat de melkboer nog verse melk rondbracht. Maar ook nu heeft het  voordelen: de postbode gebruikt het voor kleinere pakketten, en je kunt er bijvoorbeeld ook een verloren handschoen inleggen of een boek dat je hebt geleend.

Of je kunt er een bloemetje inzetten, zoals bij ons vandaag gebeurde. In ons Milchkästli stond een bloemengroet van de gemeente, met een briefje erbij. Hierin schrijft de gemeente dat zij ons deze bloemen sturen om wat vreugde te brengen in deze moeilijke tijden.

Maar Zwitsers zouden geen Zwitsers zijn als dit vriendelijke gebaar niet ook economisch verantwoord zou zijn. In het dorp zijn namelijk een paar kwekerijen gevestigd, en omdat de tuincentra al ruim twee weken dicht zijn, blijven deze met hun voorraad zitten. En, zo schrijft de gemeente, zo kunnen wij ‘ook de kwekerijen een beetje ondersteunen’.

Ik vind dit een prachtig initiatief waarbij het mes van twee kanten snijdt: de inwoners weten dat de gemeente aan ze denkt, en de kwekerijen hebben toch nog wat omzet. Zo komen we samen de coronacrisis door!