Dansende hooibergen

Soms lijken populisten lachwekkend, maar zijn ze het niet. Een recent voorval in Zwitserland is hier een goed voorbeeld van.

Vorige week werd de langste treintunnel ter wereld, de Gotthardbasistunnel, geopend. Het was een groots feest waar naast veel Zwitserse burgers en notabelen ook de leiders van de omliggende landen aanwezig waren: Angela Merkel, Francois Hollande, Matteo Renzi, om er een paar te noemen. De internationale media berichtten er uitgebreid over, iedereen was vol lof over deze buitengewone prestatie. Het was een dag van nationale trots voor een land dat zo vaak – veelal terecht overigens – kritiek over zich heen krijgt.

Maandagochtend kwam er dan toch nog een zure noot. Waarom waren er dansende derwisjen op het feest geweest, hoe kon de regering bij de opening van een tunnel in het hart van het land de Zwitserse waarden op deze manier verloochenen? De verontwaardiging van de vragensteller, de SVP-parlementariër Sylvia Flückiger-Bäni, was opgewekt door de figuren die op bovenstaande foto te zien zijn. Het waren derwisjen, zo wist zij, en daarin zag zij een teken van sluipende islamisering.

Een derwisj is volgens Wikipedia een islamitische soefie geestelijke die de gelofte van armoede heeft afgelegd. Als ik verder lees, lijkt het mij een hele spannende figuur: ‘hij straalt Gods liefde uit en is wijs, hij geeft goede raad. Hij verschijnt uit en verdwijnt in het niets, bezit toverkracht, kan door muren gaan, kan verschillende gedaanten aannemen, eet levers van doden, rijdt op een paard door de lucht en geeft appels voor vruchtbaarheid’. Maar voor mevrouw Flückiger-Bäni hoort een derwisj niet thuis op een Zwitsers nationaal feest.

Het antwoord van de regering was geestig: mevrouw Flückiger-Bäni had zich vergist, het waren helemaal geen derwisjen maar dansende hooibergen. Heel Zwitsers, horend bij de Alpen, bij de Zwitserse sagen en verhalen, juist boers, dus er was niets mis mee. De vraag en de reactie leidden tot een grote stroom aan reacties, cabaretiers gingen ermee aan de haal, mensen vonden het pijnlijk, lachwekkend, meenden dat het getuigde van grote onwetendheid of schudden hun hoofd in onbegrip.

Maar er zit wel degelijk een addertje onder het gras. Deze opmerking is minder spontaan dan het lijkt. Mevrouw Flückiger-Bäni is relatief onbekend en zegt weinig in het parlement, maar als ze dit doet, is het controversieel en leidt het tot heftige discussies. Het vreemde is, dat zij zelf niet eens op het Gotthardfeest aanwezig was. Er is dan ook een sterk vermoeden dat de SVP-partijleiding dit alles heeft geënsceneerd.

Hoe het ook zij, de vraag is gesteld, de opmerking is gemaakt, de kranten schrijven erover, de controverse is aangewakkerd. Het ‘andere’ is weer eens verdacht gemaakt en een volgende keer wordt er wel degelijk rekening gehouden met de vraag of een voorstelling wel Zwitsers genoeg is. Het gevaar van een langzame vergiftiging van het maatschappelijk klimaat, van een afkalvende tolerantie, van een geleidelijke acceptatie van racisme lijkt mij veel groter dan het gevaar van een sluipende islamisering. Populisten zijn vaak berekenender en minder grappig dan op je op het eerste gezicht zou denken.

 

Foto: http://www.tagesanzeiger.ch/schweiz/standard/achtung-das-fremde/story/25503978.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s