Uitburgeren: omstreden schijnoplossing

‘Jihadisten verdienen het niet om Nederlander te zijn’, aldus Ockje Tellegen van de VVD in de Tweede Kamer. Het staatsburgerschap als voorrecht. De nationaliteit als machtsmiddel van de staat, dat kan worden ingezet als de nationale veiligheid in gevaar is.

De discussie of het wenselijk of noodzakelijk is om jihadisten het staatsburgerschap af te nemen, wordt op dit moment overal in Europa gevoerd. Terugkerende Syrië-gangers zijn de schrik van de Europese landen, die ieder voor zich de mogelijkheden bekijken om de nationale veiligheid te beschermen. Uitburgering lijkt misschien een goede oplossing, maar in de praktijk dit leidt tot vreemde situaties.

Zo wil de Zwitserse staat het paspoort innemen van een 19-jarige teruggekeerde Syrië-ganger. Hij heeft zich in 2015 bij IS aangesloten en in Syrië geposeerd met een afgehakt hoofd. Zwitserland stelt dat hij hiermee zijn recht op de bescherming van de Zwitserse staat heeft verloren. De persoon waar het hier om gaat, is in Zwitserland geboren en is ook Italiaans staatsburger. Hij wordt dus aan Italië afgeschoven, als hij tenminste nog leeft, want dat weet niemand.

De Zwitserse wet regelt expliciet dat alleen burgers met een dubbele nationaliteit uitgeburgerd mogen worden, dit om stateloosheid te voorkomen. Mensen met een dubbele nationaliteit zijn hierdoor dus kwetsbaarder en worden volgens sommigen zelfs tweederangsburgers: in tegenstelling tot ‘echte’ Zwitsers kunnen zij wél hun staatsburgerschap verliezen.

Nederland kan ook alleen mensen met een dubbele nationaliteit het Nederlanderschap ontnemen. De VVD wil dit nu veranderen: voor jihadisten met een enkele nationaliteit moeten dezelfde regels gelden als voor jihadisten met een dubbele nationaliteit. Dit betekent dat stateloosheid volgens de VVD mogelijk moet worden. Een krasse uitspraak, omdat hiermee internationale afspraken worden geschonden.

Het afnemen van het staatsburgerschap is in verschillende opzichten omstreden. Jihadisten met een dubbele nationaliteit worden doorgeschoven naar een andere staat, in dit voorbeeld van Zwitserland naar Italië. Jihadisten met één nationaliteit worden stateloos gemaakt. Stateloze ballingen die in Nederland zijn opgegroeid zwerven dan door Syrië, Turkije of waar dan ook. Moeten die landen ze dan oppakken en berechten, omdat wij dat niet willen of kunnen? Regina Wecker, emeritus-hoogleraar aan de Universiteit Basel, vindt het onjuist om terroristen aan een andere staat te delegeren. Een staat is verantwoordelijk  voor zijn eigen burgers, dus ook voor terroristen.

Terugkerende jihadisten vormen een gevaar, niet alleen voor het land waar zij vandaan komen, maar voor heel Europa. Zij reizen met of zonder pas door ons continent, hebben overal cellen, netwerken en contacten. Grenzen spelen een ondergeschikte rol: de aanslagen in Parijs werden gepland en voorbereid in Brussel.

Laten we er alles aan doen om te voorkomen dat Europese jongeren radicaliseren. En mocht dit niet zijn gelukt, laten we dan samenwerken, ervaringen delen, informatie uitwisselen. Uitburgeren, doorschuiven, stateloosheid, dergelijke maatregelen lijken misschien daadkrachtig, maar brengen alleen schijnoplossingen. Moslim-extremisme is een Europees probleem, dat schreeuwt om een Europese aanpak.

Advertenties

3 comments

  1. Twan Laan · mei 27, 2016

    Het is van alledag dat iemand die zich in “vreemde krijgsdienst” begeeft en daarbij “vijandelijke acties tegen het Koninkrijk” onderneemt, zijn Nederlanderschap kwijt raakt. Dat is in de meeste gevallen ook niet zo gek: om in die “vreemde” krijgsdienst te kunnen moet hij veelal (vreemdelingenlegioenen uitgezonderd) ook die “vreemde” nationaliteit hebben. Door te kiezen voor het “vreemde” land en tegen Nederland is het duidelijk: die persoon hoort voortaan bij het “vreemde” land en niet meer bij Nederland. Bovendien mag je aannemen, dat dat “vreemde” land erg blij is met deze persoon en daar dus niet wordt uitgeburgerd.
    Ondertussen is de wereld veranderd. Er zijn geen “vreemde landen” die “vijandelijke acties tegen het Koninkrijk” ondernemen op dit moment. De dreiging is het terrorisme. En daarbij ligt het wat anders. De terrorist heeft nu eenmaal niet de nationaliteit van “Terroristerije” ofzo. Hooguit heeft hij een schimmig IS-paspoort, dat door Nederland niet eens wordt erkend. Heeft een terrorist twee nationaliteiten, dan zijn er waarschijnlijk twee landen die die persoon liever kwijt dan rijk zijn en het is dan zoals je zegt: je kunt dat probleemgeval niet op het andere land afschuiven. In elk land wonen wel mensen die je er liever niet bij hebt. Dat zul je als maatschappij van dat land moeten oplossen.
    Nederlandse IS-terroristen zonder dubbele nationaliteit het Nederlanderschap ontzeggen, betekent alleen maar, dat deze personen op schimmige andere paspoorten gaan reizen. IS & Co. hebben goede paspoortvervalsers. Dat lost weinig op.
    Maar ja, een rechtse partij die de wind van extreem rechts voelt, heeft belang bij stoere rechtse uitspraken tegen het terrorisme. Er komen immers langzaam weer verkiezingen aan.

    Liked by 1 persoon

    • elsjemoulijn · mei 27, 2016

      ‘Van alledag’ weet ik niet, Zwitserland heeft sinds de Tweede Wereldoorlog niemand meer om deze reden uitgeburgerd – wel vanwege schijnhuwelijken, maar dat is weer wat anders. Van Nederland weet ik het zo niet, maar het lijkt me onwaarschijnlijk dat dit vaak is voorgekomen. Je hebt helemaal gelijk, de maatregel stamt uit een tijd dat het duidelijk was waar de uitgeburgerde wel ‘bij’ hoorde. Nu ligt dat inderdaad anders, en worden deze mensen stateloos. Ook gebeuren er rare dingen, zoals dat terroristen ‘over de schutting worden gegooid’ naar een ander Europees land. Dat is geen goed idee, lijkt me.

      Like

  2. Twan Laan · mei 27, 2016

    Er zijn voorbeelden genoeg. De Rijkswet op het Nederlanderschap bepaalde in de versie van 1892 in artikel 7 lid 4 dat het Nederlanderschap verloren wordt ‘door zich zonder ons verlof te begeven in vreemde krijgs- of staatsdienst’. Die wet is er dus niet gekomen vanwege de Tweede Wereldoorlog ofzo. Wel is ze in en ook na de Tweede Wereldoorlog veelvuldig toegepast. Er was toen nog geen bescherming tegen statenloosheid, en echtgenotes en kinderen deelden automatisch in het nationaliteitsverlies.
    Maar nogmaals, dat was allemaal nog in de “oude” wereld, waarin landen tegen landen vochten.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s