Is de wetgeving wel 21e-eeuw proof?

Zondag kiest Oostenrijk een nieuwe president. Dat is inderdaad wel vaker gebeurd. Maar deze verkiezing kan grote gevolgen hebben voor Europa. Waarom? Omdat Oostenrijkse politici decennialang te laks zijn geweest om de macht van de president goed vast te leggen. Dat was ook niet nodig, omdat twee middenpartijen het ambt onder elkaar verdeelden. Nu een rechts-extremistische kandidaat een gooi doet naar de macht, kan deze nalatigheid wel eens nare consequenties krijgen. Hoog tijd voor andere Europese parlementen om wakker te worden.

De Oostenrijkers kunnen kiezen tussen Alexander Van der Bellen, de voormalige partijleider van de Groenen, en Norbert Hofer van de Vrijheidspartij van Oostenrijk (FPÖ). Hofer heeft de beste kansen. Hij is relatief jong (45 jaar, Van der Bellen is 72 jaar), is charismatisch en belooft simpele oplossingen voor de complexe problemen van onze geglobaliseerde wereld. Grenzen dicht, geen minaretten, eigen volk eerst, ach, we kennen de riedel inmiddels wel. Uiteraard ook meer directe democratie, het volk moet het voor het zeggen krijgen zoals in voorbeeldland Zwitserland.

Hofer is niet zomaar een presidentskandidaat. Ten eerste heeft hij heeft rechts-extremistische, zelfs neonazistische sympathieën en ideeën. Ten tweede wil hij de macht van de president heel anders uitoefenen dan zijn voorgangers dit deden. De Oostenrijkse grondwet biedt hiervoor de mogelijkheden. De oorzaak hiervan gaat terug naar de verwarrende dagen van mei 1945, toen werd besloten het presidentsambt te baseren op de grondwet van 1929.

Terwijl de nieuwe Duitse Bondsrepubliek bewust koos voor een ceremoniële president, baseerden de Oostenrijkers het presidentschap op het autoritaire voorbeeld van de vooroorlogse Duitse Weimar-republiek. Volgens de Oostenrijkse grondwet legt de regering verantwoording af aan het parlement én aan de president. De na-oorlogse presidenten maakten hier geen gebruik van, er was een gentleman’s agreement dat de president zich niet direct met de dagelijkse politiek bemoeide. Dit functioneerde, tot nu toe.

Hofer heeft ambitieuze plannen. ‘U zult zich nog verbazen’, aldus zijn profetische woorden. Hij vindt dat hij tegenover het parlement een soort goddelijk recht heeft op de genade van het volk. Op zijn verkiezingsposters staat niet voor niets: ‘Das Recht geht vom Volk aus’. Deze uitspraak roept enge, zelfs beangstigende associaties op.

Het Oostenrijkse parlement heeft zitten slapen, net als het Duitse parlement. Als gevolg hiervan wordt Böhmermann momenteel in Duitsland vervolgd op basis van een vergeten en verouderde wet die het verbiedt een buitenlands staatshoofd te beledigen. En Oostenrijk kan zondag wel eens een ongewenst machtige president krijgen.

Na deze twee uitglijders doen de parlementen van de Europese landen er verstandig aan de nationale wetgeving nog eens grondig door te pluizen en te bekijken of deze nog wel 21e-eeuw proof is. Want voordat je het weet is de politieke situatie heel anders. In Oostenrijk is het mogelijk zondag al zover. Dat kan wel eens een grote schok worden, niet alleen voor Oostenrijk, maar voor heel Europa.

Het wordt een spannend weekend.

 

Foto: Hofburg Wenen, pixabay.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s