Botsing tussen beschavingen?

Verdeel en heers. Deze spreuk is zo oud als de mensheid. Net zoals het verzamelen van steun door datgene te beloven wat mensen graag willen horen. Of deze beloftes ook realistisch zijn, doet nauwelijks terzake. Voorbeelden? ‘We sluiten de grenzen om de vluchtelingenstroom te beëindigen.’ Een andere: ‘als we uit de EU stappen, kunnen we weer zelfstandig beslissen’. En misschien wel de beste: ‘we bestrijden het terrorisme door geen moslims meer in ons land toe te laten’.

De laatste uitspraak is van de kampioen populist van dit moment, Donald Trump. Hoe belachelijk deze uitspraak is, maakte de kersvers gekozen Londense burgemeester Tariq Khan fijntjes duidelijk. Met een Brits gevoel voor understatement deelde hij mee dat hij nog voor januari 2017 naar de VS wil reizen om met zijn collega-burgemeesters van New York en Chicago te overleggen over het beleid in hun steden. Waarom zo’n haast? Stel nou dat Donald Trump tot president wordt gekozen, aldus Khan, dan kom ik de VS straks niet meer in. Trump reageerde als door een wesp gestoken: voor Khan maakt hij een uitzondering, die mag wél komen.

Populisten zetten groepen mensen tegen elkaar op, doen ophitsende uitspraken om de tegenstellingen te vergroten. Of het nou Marokkanen, vluchtelingen, economische migranten of moslims zijn, de hele groep wordt hierbij over één kam geschoren. Minder, minder, minder. Minder wat? Minder Tariq Khan? Minder Ahmed Aboutaleb? Minder mijn buren? Hoezo horen zij er niet niet bij? En waar horen zij dan niet bij? Bij ons, bij het westen? Inderdaad, de Duitse AfD heeft in haar verkiezingsprogramma opgenomen dat de islam niet bij Duitsland hoort. Vermoedelijk hebben de aanhangers een paar jaar zitten slapen of op een andere planeet geleefd. Khan verwoordt het prachtig in Time van deze week: ‘I am the West, I am a Londoner, I’m British, I’m of Islamic faith, Asian origin, Pakistan heritage’.

Khan bestrijdt het bestaan van een botsing tussen de islam en het westen, een idee dat afkomstig is van Samuel Huntington. In het boek ‘The Clash of Civilisations’ uit 1993 beschrijft Huntington een wereld waarin niet de geografische grenzen tussen natie-staten oorlogen veroorzaken, maar de botsingen tussen de beschavingen. Volgens Huntington zullen toekomstige conflicten vooral gaan tussen de moslim- en de niet-moslimwereld. Populisten zoals Trump, Wilders, Le Pen, Petry vergroten de verschillen tussen moslims en niet-moslims maar wat graag. Verdeel en heers is hun adagium.

De ideeën van Huntington zijn omstreden. Mensen van verschillende beschavingen kunnen prima met elkaar samenleven, dat is in heel Europa zichtbaar. Er zijn ook steeds meer mensen die met succes verschillende beschavingen in zich verenigen. Voorbeelden? Rotterdam floreert al jaren onder het burgemeesterschap van Ahmed Aboutaleb. De voorzitter van de Tweede Kamer, Khadija Arib, heeft een Marokkaanse achtergrond, en de grootste hoofdstad van Europa, Londen, heeft nu een moslimburgemeester. Alle drie mensen uit een ‘andere cultuur’ die ook de westerse cultuur dragen. Niet de verschillen tussen beschavingen, maar de haat van extremisten veroorzaakt botsingen tussen mensen. Populisten stoken dit vuurtje maar beter niet meer op, dat kan wel eens verkeerd uitpakken. Trump heeft al bakzeil moeten halen.

Foto: pixabay.com.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s