Over eieren, zweepjes en vliegend aardewerk

Europa is een bijzonder continent. In veel opzichten zijn we verenigd: zo wordt het paasfeest in heel Europa gevierd, als religieus feest en als familiefeest. Pasen is onlosmakelijk verbonden met eieren schilderen, een traditie die stamt uit de rooms-katholieke en orthodoxe kerk. Na de vastentijd werden de eieren naar de kerk gebracht, waar ze in een speciale ceremonie werden gezegend. Gezegende eieren waren gekookt en gekleurd, om ze te kunnen onderscheiden van niet-gezegende eieren. De volgende ochtend werden de eieren tijdens het ontbijt opgegeten.

Maar er zijn ook grote verschillen tussen de tradities van Europese landen. Veel paastradities in Europa stammen nog uit de heidense tijd. Zo slaan in Tsjechië de jongens de meisjes met zweepjes van wilgentakken, versierd met kleurig lint. Hiermee brengen zij hun kracht over op de meisjes, die hun in ruil een ei geven, het symbool voor lente en verjonging van de natuur. In buurland Slowakije, maar ook in andere midden-Europese landen, gooien de jongens water over de meisjes heen. Volgens een oude Slavische traditie symboliseert water magische kracht.

Op het Griekse eiland Corfu gaat het er nog ruiger aan toe: hier smijt men aardewerk van het balkon, waarbij het de bedoeling is om zoveel mogelijk lawaai te maken. Grote potten gevuld met water of wijn zijn het meest succesvol. Veel lawaai brengt geluk en wordt beloond met een luid applaus. In Litouwen kleurt men eieren met natuurlijke materialen zoals uienschillen, rogge en bladeren. Hiermee worden vervolgens eiergevechten gehouden: degenen met de sterkste eieren wint en zal volgens de overlevering lang leven.

Ook het ontsteken van paasvuren is zo’n oud heidens gebruik, dat op veel plaatsen in Europa in allerlei verschillende vormen te vinden is. In de Alpen is het bijzonder spectaculair om de vuren hoog in de bergen te zien branden. Paasvuren zijn ook een Nederlandse traditie: in Drenthe, Groningen, Friesland, Overijssel, Noord-Brabant en Gelderland worden paasvuren ontstoken.

Tradities blijven soms eeuwen bestaan, maar ze kunnen ook verdwijnen. We eten op vrijdag tegenwoordig gewoon vlees, er zijn allang geen processies meer in dorpen, en we bakken op 1 november geen boekweitkoeken meer met de hele familie. Veranderingen in tradities kunnen daarentegen tot heftige en emotionele reacties leiden. Zo moet Zwarte Piet beslist zwart blijven, en verkoop je chocolade paaseitjes niet als verstopeitjes, ook al zijn ze bedoeld om te verstoppen. En paaseieren zijn beslist geen lente-eieren.

Maar tijden veranderen, mensen veranderen, en als mensen dat willen, veranderen zij ook hun tradities. Zo heeft Zwarte Piet geen roe meer om kinderen mee te slaan en neemt hij ze ook niet meer in een zak mee naar Spanje. Mensen voeren ook nieuwe tradities in. Voorbeelden?  Halloween en Valentijnsdag zijn in Nederland relatief nieuwe tradities. Net als een bezoek aan een attractiepark of een Meubelboulevard op Tweede Paasdag. Daar had een eeuw geleden echt nog niemand van gehoord.

Vrolijk paasfeest!

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s