Grenzen: obstakels of noodzaak?

Zijn grenzen obstakels voor het vrije verkeer van personen, goederen, ideeën? Of zijn grenzen juist hard nodig om een land te beschermen tegen terrorisme, immigranten en concurrentie? De betekenis van grenzen is volgens de Guardian de kern van het belangrijkste wereldwijde politieke debat van dit moment, ofwel de strijd tussen territorialisme en globalisme.

Donald Trump vertegenwoordigt het territorialisme, samen met Europese politici zoals Wilders, Orban en Farage. Trump gelooft in de kracht van de soevereine natiestaat, in een sterk leger dat de burgers beschermt tegen de buitenwereld. Voor territorialisten is alles binnen de eigen grenzen goed, alles daarbuiten is slecht. De Zwitserse SVP-minister Maurer drukte het ooit zo uit: ‘Wij zijn beter dan de anderen, en de anderen weten dat’.

Immigratie moet worden gestopt met grenzen, muren en hekken. Trump wil een muur bouwen tussen Mexico en de VS, Orban heeft al een hek gebouwd en ook Wilders pleit voor het sluiten van de grenzen. Farage hoopt op een Brexit, dan is het VK van een hoop problemen verlost. Maar ook de vrijheid van ideeën is volgens Trump gevaarlijk: om de verspreiding van terroristische propaganda te stoppen, wil hij delen van het internet sluiten, een virtuele muur bouwen dus.

Aan de andere kant van het spectrum staan de globalisten zoals Merkel, die geloven dat onderlinge verbindingen en netwerken vooruitgang brengen, en leiden tot welvaart en vrijheid. Zij streven naar samenwerking tussen regeringen, direct of in regionale en globale instituten zoals de EU, de WTO en de VN. Hier worden de afspraken gemaakt die iedereen aangaan, de uitdaging is om ervoor te zorgen dat deze afspraken ook worden nageleefd. Globalisten weten dat dit geen gemakkelijke opgave is, maar zij zijn ervan overtuigd dat de voordelen vele malen groter zijn dan de nadelen.

Territorialisme is een vorm van populisme: het biedt simpele antwoorden voor complexe vraagstukken, inspelend op en gebruikmakend van de angsten van de bevolking. Maar het grootste gevaar is dat territorialisten graag halve waarheden vertellen: zij spiegelen hun kiezers een veilige en gelukkige maatschappij achter hekken en gesloten grenzen voor, maar vertellen daar niet bij dat wij onze welvaart en vrijheid juist voor een belangrijk deel aan die open grenzen, aan de handel en dus aan de globalisering te danken hebben.

Merkel denkt dat we op een beslissend punt zijn aangeland. Voor haar is de kernvraag hoe we de globalisering in goede banen kunnen leiden, hoe we de open grenzen kunnen behouden nu zoveel vluchtelingen in korte tijd naar Europa komen. Het lijkt soms wel alsof ze bijna alleen staat in haar strijd. Haar vastberadenheid kan wellicht worden verklaard door haar persoonlijke ervaring. Merkel is in de DDR geboren, en heeft tot haar 35e jaar achter het IJzeren Gordijn geleefd. Zij weet wat dichte grenzen betekenen, zij heeft armoede, gebrek aan vrijheid en isolatie aan den lijve ondervonden.

Het is tijd om kleur te bekennen: willen we de open grenzen van Schengen, de EU, onze vrijheid en welvaart behouden, of geloven we de halve waarheden van de territorialisten en sluiten we ons op? Steunen we Merkel en laten we van ons horen, of wachten we als een bang konijn totdat we worden platgereden? O ja, we kunnen ook nog de handen voor onze ogen doen en hopen dat de problemen dan weggaan, maar ook dat werkt helaas niet.

 

 

 

 

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s