Chaotische herstart van Schengen

Vorige week was er een goed bericht: de regeringen van Duitsland, Oostenrijk, Frankrijk en Zwitserland hebben besloten hun grenzen de komende maand in twee stappen te heropenen. Dit kan omdat deze landen zich in ongeveer dezelfde fase van de pandemie bevinden. De grenzen naar Italië en Spanje, waar de epidemiologische situatie minder goed is, blijven voorlopig dicht, zo werd bekendgemaakt.

Op vrijdag 15 mei ging de eerste stap in werking. Op die dag is een deel van de grenzen tussen deze vier landen weer geopend, waarbij alleen nog steekproefgewijs wordt gecontroleerd. Je moet zelf een formulier invullen waarop je aangeeft waarom je over de grens bent gegaan. Dit mag alleen voor werk, voor familiebezoek, om naar je eigen vakantiehuis te gaan of om een volkstuin te onderhouden (ja echt, Duitsers hebben volkstuintjes in Zwitserland en vice versa). Over de grens gaan voor toeristische bezoekjes, om te tanken of om inkopen te doen is nog steeds verboden.

Op 15 juni wordt de volgende stap gezet, dan treedt het Schengenverdrag weer in werking. Dus: gewoon over de grens rijden, tenzij de Zwitserse douane de invoer van waren wil controleren.

Dit besluit is in overeenstemming met de regels van de Europese Commissie, die heeft gedefinieerd hoe het openen van de binnengrenzen in zijn werk gaat. Op basis van ‘de epidemiologische situatie, de mogelijkheden om veilig te reizen, en economische en sociale overwegingen’ kunnen Schengenstaten besluiten de grenzen flexibel te openen. Flexibel betekent in deze context dat de grenzen weer dicht kunnen gaan als de besmettingen toenemen.

De herstart van Schengen tussen deze vier landen verliep gecoördineerd. Totdat de  Italiaanse regering afgelopen zaterdag tot ieders verbazing, ook van de Italianen zelf, bekendmaakte al op 3 juni de grenzen te willen openen. Ook voor toeristen. De hoofdreden: het redden van de Italiaanse toeristische sector.

Zwitserland is in de problemen gebracht door dit eenzijdige besluit. Het aan Lombardije grenzende kanton Tessin, dat zwaar getroffen is door de pandemie, wil liever nog even wachten met het heropenen van de grens met Italië. En dat is begrijpelijk, want de pandemische situatie is vooral net over de grens nog duidelijk slechter dan in Tessin. De Zwitserse regering schiet het kanton dan ook te hulp. Italië kan de grens wel willen openen, zo klinkt het uit Bern, maar Zwitserland besluit zelf of haar grenzen open gaan. Ook Frankrijk is verontwaardigd, en Oostenrijk heeft al meegedeeld dat het de grens met Italië voorlopig nog niet opent.

Waarom doet Italië dit? Omdat Italië zich buitengesloten voelt, omdat het geïrriteerd is dat Spanje en Italië niet zijn geconsulteerd in de besprekingen tussen Duitsland, Oostenrijk, Franrijk en Zwitserland, waarvan er maar liefst drie aan Italië grenzen. De Italianen vinden dit ontoelaatbare discriminatie en hebben in Brussel een klacht ingediend, net als drie andere landen, waaronder Zwitserland. Om de buurlanden goed te laten voelen dat Italië dit niet accepteert, heeft het zaterdag dus een stuk rood vlees in de ring geworpen, en ja hoor, iedereen hapt toe.

Hoe het verder gaat, beslissen de ministers van Buitenlandse Zaken van de EU tijdens een videoconferentie. De Italianen hebben hun doel in ieder geval al bereikt: er wordt weer naar ze geluisterd. Of de grenzen naar Italië op 3 juni echt opengaan, is nog altijd zeer de vraag.

Ondanks de inspanningen van de Europese Commissie om de herstart van Schengen soepel te laten verlopen, gaat het toch weer chaotisch en met veel gekrakeel. Zoals zo vaak in de Europese Unie, maar dat is ook weer de charme van ons continent.

 

 

 

Directe democratie in tijden van corona

Een nietig virus heeft de wereld op zijn kop gezet. Noodgedwongen heeft een groot deel van het openbare leven en ook de politiek wekenlang (vrijwel) stil gelegen. Het was soms eng om te zien hoe de oppositiepartijen hun regeringen bijna onvoorwaardelijk steunden. Het landsbelang stond voorop.

Nu de eerste golf van besmettingen voorbij lijkt te zijn, komt de democratie en daarmee de oppositie weer tot leven. Maatregelen worden bekritiseerd, was het allemaal wel nodig? ‘Coronasceptici’ duiken op, eerst in de Verenigde Staten, nu ook in Europa. Zij demonstreren tegen lockdowns en andere coronamaatregelen, en hebben daarmee lak aan het verzamelingsverbod en de afstandsregels. Tja, als je gelooft dat het virus een ‘hype’ is, hoef je er ook geen rekening mee te houden.

De coronaregels hebben de laatste maanden diep in het openbare leven ingegrepen. En daarmee ook in de directe democratie. Om een volksinitiatief of een facultatief referendum te kunnen houden, moet je handtekeningen verzamelen. Hier in Zwitserland gebeurt dit nog  steeds gewoon op straat, waar je wordt aangesproken, kunt discussiëren en eventueel tekenen, als je stemberechtigd bent uiteraard. Dit soort gesprekken kunnen niet plaatsvinden in tijden van corona, en daarom zijn de stemmingen die vandaag zouden worden gehouden verplaatst naar 27 september. Het is de eerste keer sinds de Tweede Wereldoorlog dat een ‘Abstimmungssonntag’ moest worden afgezegd.

Omdat het aantal nieuwe besmettingen heel laag is, kunnen de campagnes op 1 juni beginnen, en dat betekent een herstart van de directe democratie. Voor Zwitsers is dit belangrijk, want hoewel de opkomst bij dit soort stemmingen meestal laag is (onder de 50%), is de symbolische waarde hoog. Een lage opkomst is niet automatisch een gebrek aan belangstelling. Niet iedereen wil of kan zich drie tot vier keer per jaar in complexe politieke vraagstukken verdiepen. Zwitsers weten heel goed dat ze door niet te gaan stemmen hun recht op kritiek opgeven. Als je niet stemt, accepteer je de keus van de meerderheid van je medeburgers. In die zin is niet gaan stemmen een teken van vertrouwen.

Vandaag zou er onder meer worden gestemd over het volksinitiatief voor een ‘massvolle Zuwanderung’, ofwel het ‘Begrenzungsintiative’ van de rechts-populistische Schweizer Volks Partei (SVP). Het initiatief eist dat Zwitserland zelf de immigratie weer gaat sturen. Dit betekent dat de overeenkomst met de Europese Unie over het vrije personenverkeer moet worden opgezegd, waarmee de andere verdragen tussen Zwitserland en de EU ook vervallen. Dit komt door de zogenaamde ‘guillotine-clausule’ die bepaalt dat het eenzijdig opzeggen van een van de verdragen automatisch tot beëindiging van alle verdragen leidt. De SVP ontkent uiteraard dat dit het geval is, maar de meeste Zwitsers weten wel beter.

De sluiting van de grenzen heeft Zwitserland maandenlang geïsoleerd. Zo heeft iedereen een tijdje kunnen ‘droogzwemmen’. Als ik zo om mee heen naar mensen luister, kan ik zeggen dat ik nog niemand heb gesproken die dit fijn heeft gevonden. Daarmee heeft het volksinitiatief van de SVP in september nog minder kans te worden aangenomen dan vandaag het geval was geweest. Dat is dan weer een klein positief puntje van de coronacrisis.

 

Dubbele nationaliteit: de hoogste tijd!

Niemand weet hoeveel Nederlanders buiten Nederland wonen en leven, de schattingen lopen uiteen van 800.000 tot 1,2 miljoen. Nederland registreert dit niet, weg is weg.

De reden waarom deze mensen uit Nederland zijn vertrokken, het land waar ze nu wonen, het werk dat ze doen, ieder heeft zijn eigen verhaal. Maar één ding delen ze met elkaar: ze krijgen vroeger of later te maken met de Rijkswet op het Nederlanderschap (RWN). Deze wet regelt wie Nederlander is en mag blijven, want het Nederlanderschap kun je automatisch verliezen. Dit gebeurt bijvoorbeeld als je in vreemde krijgsdienst gaat of als je je aansluit bij een terroristische organisatie. Of als je vrijwillig een andere nationaliteit aanneemt. De gelijkstelling is absurd.

De hoofdregel van de RWN is dat Nederland geen dubbele nationaliteiten toestaat. Daarna komt er een opsomming van willekeurige en onbegrijpelijke uitzonderingen. Dit leidt in de praktijk tot rechtsongelijkheid, verwarring en veel, heel veel verdriet. Nederlanders in het buitenland en ex-Nederlanders zoeken hulp bij het Europese Gerechtshof, bij de Ombudsman, bij de onvermoeibare strijder Eelco Keij en zijn Stichting Nederlanders buiten Nederland, bij advocatenkantoren en gisteravond bij een webinar dat drie keer wordt gegeven, steeds voor een ander deel van de wereld. Meer dan een uur volgden honderden mensen via internet een presentatie over het behoud en verlies van het Nederlanderschap. De vragen stroomden via de chat binnen, de schrijnende verhalen ook. Aan het eind was mij één ding duidelijk: dit kán echt niet meer.

Al jaren danst de Tweede Kamer ritueel om het thema van de dubbele nationaliteit heen. De meerderheid vindt dat immigranten moeten inburgeren, loyaal moeten zijn aan Nederland, dat zij moeten kiezen. Voor Nederland uiteraard, the Netherlands first! De landgenoten in den vreemde zijn ‘collateral damage’ in dit debat.

De schade die Nederlanders in het buitenland lijden door de RWN heeft hen ertoe gebracht zich beter te organiseren. Zij worden een steeds invloedrijkere politieke kracht, en de Haagse politiek is zich hiervan bewust. Om deze grote groep kiezers te paaien en te sussen, is daarom in het regeerakkoord een voornemen opgenomen om de RWN te moderniseren. En daar is het bij gebleven. Met de coronapandemie en nog maar een jaar tot de volgende verkiezingen verwacht niemand dat er in dit dossier nog iets gebeurt.

Maar er ligt nog een wetsvoorstel van 16 december 2016 op de plank, destijds ingediend door D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma en PvdA-Kamerlid Ahmed Marcouch (nu burgemeester van Arnhem). De indieners willen de Nederlandse wet moderniseren en synchroniseren met die van andere Europese landen door het toestaan van de dubbele nationaliteit. Ook daar is niets mee gebeurd: het wetsvoorstel is nog steeds ‘in afwachting van advies Raad van State en initiatiefnemer(s)’. De geplande vergadering van 21 december 2016 is om die reden aangehouden.

Beloftes zijn snel gemaakt, politieke besluitvorming gaat vaak tergend langzaam, behalve in tijden van een coronacrisis. Dan kan de wet met een pennenstreek worden aangepast, kunnen noodkredieten worden verstrekt, kunnen uitgaansverboden worden gegeven en recreatiegebieden worden gesloten. Maar een 20e eeuwse wet die bijna een miljoen Nederlanders dagelijks benadeelt kan al jarenlang niet worden aangepast. Er is gewoon geen politieke wil.

Volgend jaar komen er weer verkiezingen. Nederlanders in het buitenland hebben genoeg van beloftes, zij willen verandering. De snelste weg is het wetsvoorstel uit 2016 af te stoffen en in gang te zetten. Hoe eerder de dubbele nationaliteit een feit is, hoe beter.

Politiek Den Haag: net als alle kiezers beoordelen Nederlanders in het buitenland u op daden, niet op woorden. Kom eindelijk eens uit de angstmodus, tijd voor actie, we leven in de 21e eeuw!

 

 

 

 

 

Corona-afstand

Deze week kwam het Zwitserse parlement voor het eerst sinds begin maart weer samen. Niet in het Bundeshaus in Bern, maar in een congrescentrum buiten de stad. De reden? Corona uiteraard, want in het Bundeshaus zitten de parlementariërs te dicht op elkaar.

Na twee maanden noodbestuur door de Bundesrat is het hoog tijd dat het parlement zijn werk weer oppakt. Tijdens deze buitgewone ‘Coronasession’ gaf het parlement met terugwerkende kracht zijn goedkeuring aan de miljardenuitgaven van de laatste weken en de maatregelen die in verband met de coronacrisis zijn getroffen. De Bundesrat kan dus opgelucht ademhalen.

Niet alleen dit is uitzonderlijk, ook de aanblik van het parlement was op zijn minst vreemd: in plaats van in een knusse, wat gezapige zaal in het oude Bundeshaus, zat het parlement in een kille, leeg aandoende congreszaal. De parlementariërs zaten op twee meter afstand van elkaar, en klaagden dan ook dat ze elkaars mimiek niet konden zien. Het was ieder voor zich, en dat voelt ongemakkelijk.

’s Avonds werd dit ruimschoots goedgemaakt. Volgens de Tagesanzeiger waren er illegale meetings tussen parlementariërs, feestjes zelfs, de twee meter afstand was ver te zoeken. Kennelijk hebben we contact nodig, we kunnen gewoon niet zonder. Hoe moet dat nou met die twee, in Nederland anderhalve meter afstand? Gaat ons dat wel lukken op den duur? Ik vraag het me steeds meer af.

 

Bijna 75 jaar bevrijding

Gisteren was het de dag van de Nationale Dodenherdenking in Nederland. De twee minuten stilte, de kransleggingen, het Wilhelmus, het is ieder jaar weer een indrukwekkende plechtigheid. Ik herinner me nog hoe vroeger, misschien gebeurt dat nog, ik weet het niet, de auto’s om 20.00 uur op de uitrijstrook van de snelweg stopten. Als ik daaraan denk, krijg ik weer kippenvel.

Dit jaar was het een bijzondere herdenking: we herdachten 75 jaar vrijheid op een lege Dam. Voor het eerst sprak een staatshoofd tijdens deze plechtigheid, en het was wat mij betreft de meest indrukwekkende speech die koning Willem Alexander ooit heeft gehouden.

De koning sprak moedig over zijn innerlijke tweestrijd als het gaat om de rol van zijn grootmoeder in Londen. Hiermee heeft hij iets aangesproken wat tot nu toe niet aangesproken kon worden. De speech heeft vele mooie passages, waarvan deze mij bijzonder heeft geraakt: ‘Oorlog werkt generaties lang door. Nu, 75 jaar na de bevrijding, zit de oorlog nog steeds in ons.’ Het is een erkenning voor de tweede en derde generaties oorlogsslachtoffers.

Maar hoe kan het toch, dat de Nederlanders in Nederlands Indië wéér worden vergeten? Voor mijn moeder en de andere bijna 300.000 Nederlanders in de Japanse kampen was de oorlog op 5 mei nog lang niet voorbij. Meer dan vier maanden moesten zij nog door, waarin velen door honger, uitputting en ziekte zouden sterven. Japan kapituleerde pas op 15 augustus 1945, nadat de Amerikanen Hiroshima en Nagasaki met atoombommen hadden aangevallen.

De speech zou nóg mooier zijn geweest als de koning ook iets had gezegd over de landgenoten in de verre kolonie. Het had velen goed gedaan.

 

 

Lockdown Lockerung

Na vijf weken ‘lockdown light’ gaan hier in Zwitserland vandaag de eerste ‘Lockerungen’ in. Onder meer kappers, fysiotherapeuten en tandartsen mogen weer aan het werk, de tuincentra en bouwmarkten openen hun deuren. Over twee weken volgen de scholen en de overige winkels. De derde stap, die voor 8 juni gepland is, wordt daarna bepaald.

Dit zijn de feiten. Daar overheen ligt een grote laag van emoties en economische belangen. Gastronomen die hun bedrijven te gronde zien gaan, B&B’s die niet weten hoe het verder moet, kinderen die hun ouders in het verpleegtehuis al weken niet meer hebben gezien. We hebben er genoeg van, we willen onze vrijheid terug, we willen weer ‘vliegen’.

De periode van nationale eenheid is dan ook voorbij, de beslissers worden in toenemende mate onder druk gezet. In de Verenigde Staten is dit het meest zichtbaar door de demonstraties die het einde van de lockdowns eisen. Maar ook Europeanen houden het niet meer vol: volgens de Guardian is de instemming van de Franse bevolking met de strenge lockdown tot onder 50% gezakt. Nu de besmettingen teruglopen, vieren de regeringen geleidelijk de teugels: na weken opgesloten te hebben gezeten, mochten de Spaanse kinderen gisteren weer naar buiten, ook de Italianen krijgen volgende week wat meer vrijheid.

Hoe lang deze nieuwe vrijheden gaan duren, is onbekend. Merkel waarschuwde al voor een tweede coronagolf die veel ernstiger kan zijn, economisch en sociaal, dan de eerste. Dat moet koste wat het kost worden vermeden.

Eén oplossing werkt in ieder geval niet: bleekwater drinken. De suggestie van de president van het machtigste land ter wereld is misschien wel zijn meest bizarre uitspraak ooit. De latere draai dat het sarcastisch bedoeld was, maakt het alleen nog maar erger. Drie instrumenten lijken wel effectief te zijn: lockdown, maar dat willen en kunnen we niet meer, handen wassen en afstand houden. Laten we dan die laatste twee nog maar even volhouden.

Covid-19: de grote onbekende

De Volkskrant besteedt vandaag aandacht aan de vraag of roken de kans vergroot op het krijgen van Covid-19. Veel is nog onduidelijk volgens Wanda de Kanter, longarts in het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis in Amsterdam, ‘maar we weten wel dat rokers gevoeliger zijn voor andere coronavirussen en influenza, de gewone griep.’ De trilharen in de luchtwegen van rokers functioneren minder goed, rokers zitten vaker aan hun gezicht, en ‘roken zorgt voor een toename in de zogenoemde ACE-2 receptoren in de longen, waar het virus zich aan kan hechten’. De boodschap van het artikel: Covid-19 en roken is geen goede combinatie, dus je kunt maar beter zo snel mogelijk met roken stoppen.

Gisteren publiceerde ook de Guardian een artikel over de samenhang tussen roken en Covid-19. Volgens de krant blijkt uit Franse en Chinese cijfers dat roken de kans op het krijgen van Covid-19 vermindert. Terwijl zo’n 28% van de Chinesen roken, waren onder 1.000 Covid-19-patiënten slechts 12,6% rokers. In Frankrijk zijn de cijfers nog duidelijker: van 11.000 Covid-19-patiënten rookte slechts 8,5%. Het totale aantal rokers in Frankrijk wordt geschat op 25,4%. Er zijn dus ‘te weinig’ rokers onder de Covid-19-patiënten. Om dit verder uit te zoeken, beginnen Franse onderzoekers na goedkeuring binnenkort met tests met nicotine patches. Uiteraard raden ook de Franse onderzoekers niemand aan met roken te beginnen.

Maar waar het mij om gaat, is dat de bevindingen van deze experts compleet tegengesteld zijn: volgens Wanda de Kanter lopen rokers een grotere kans op besmetting, terwijl de Franse onderzoekers juist stellen dat ‘smokers may be much less at risk of contracting the virus’.

Wat moeten wij leken hiermee? Wetenschappers rollen over elkaar heen met nieuwe feiten en cijfers over het coronavirus en Covid-19. De resultaten van kleine onderzoekingen, zonder controlegroep, worden zo het internet op geslingerd. De ene dag dit, de volgende dag dat, meer dan 7.000 artikelen over het coronavirus schijnen er al gepubliceerd te zijn. We zien door de bomen het bos niet meer.

Als je nou even boven het bos gaat vliegen, dan kun je volgens mij maar één ding concluderen: we weten nog vrijwel niets over dit nieuwe virus. We hebben geen idee over overdracht, incubatietijd, immuniteit, herhaling van besmettingen. En juist daarom is het virus voorlopig nog zo gevaarlijk. Waakzaam blijven, dus.

 

 

 

 

 

Afbeelding: Westpark, ‘Kaffee und Zigaretten’, https://www.flickr.com/photos/west-park/2327901002.

 

 

 

WHO, een roepende in de woestijn

In december 2019 dook er een nieuwe longziekte op in de Chinese provincie Wuhan. Ondanks meldingen en waarschuwingen van artsen duurde het tot januari 2020 voordat de Chinese autoriteiten de wereld informeerden over het coronavirus. Maar toen was het te laat, Covid-19 verspreidde zich al razendsnel over de wereld. Op 12 maart 2020 verklaarde de World Health Organisation (WHO) Covid-19 tot pandemie.

Vanaf het begin had de WHO een duidelijke boodschap: ‘test, test, test and isolate’. De weinige landen die hiernaar hebben geluisterd, zoals Singapore, Zuid-Korea en Taiwan, hebben de minste besmettingen en de minste doden.

Maar velen dachten dat het zo’n vaart niet zou lopen, dit ging van ‘het is maar een griepje’ tot ‘we moeten groepsimmuniteit opbouwen’. Maatregelen kwamen te laat en waren aanvankelijk te mild. Spanje, Italiën en Frankrijk zijn zwaar getroffen. En in landen die eerst ontkenden, zoals de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk, loopt de zaak nu gierend uit de hand. Overbelaste ziekenhuizen, hoge aantallen besmettingen en vele doden.

Europa reageerde zoals je van Europa kunt verwachten, met een grote diversiteit aan maatregelen, lockdowns en timing. Zelfs binnen Zwitserland zijn er, ondanks de noodtoestand die de Bund tot tijdelijke leider van het land heeft gemaakt, kantonale verschillen. Het meest getroffen kanton Tessin heeft meer restricties dan de andere kantons.

Ieder land doet het anders, maar de grote vraag is: waarom hebben we niet meteen naar de WHO geluisterd? Waarom hebben we niet getest, getest, getest en geïsoleerd? Als we ons beter hadden voorbereid – er waren meer dan genoeg waarschuwingen – was het mogelijk geweest, Zuid-Korea kon het wél en heeft geen lockdown nodig gehad. Omdat wij niet luisterden, bleef uiteindelijk alleen het botte wapen van een lockdown over: de economie stilzetten en de bevolking in meer of mindere mate opsluiten.

Tijdens persconferenties is de wanhoop binnen de WHO van de gezichten af te lezen, zij voelen zich een roepende in de woestijn. Zo veel had voorkomen kunnen worden, als we hadden geluisterd. Laten we het alstjeblieft de volgende keer anders doen: testen, testen, testen en isoleren.

 

Bloemengroet in Milchkästli

In Zwitserland zien brievenbussen er anders uit dan in Nederland. In de Postwet is geregeld dat onder het vak waar de brieven ingaan een zogenaamde ‘Milchkasten’ moet zijn. Deze is groter (ook de maat is wettelijk vastgelegd) en is in tegenstelling tot het brievengedeelte  zonder sleutel te openen. Als je geen Milchkasten hebt of deze niet aan de wettelijke normen voldoet, is de Post niet verplicht post bij je af te leveren.

Zo’n Milchkästli (net als Nederlanders houden Zwitsers erg van verkleinwoorden) komt voort uit de tijd dat de melkboer nog verse melk rondbracht. Maar ook nu heeft het  voordelen: de postbode gebruikt het voor kleinere pakketten, en je kunt er bijvoorbeeld ook een verloren handschoen inleggen of een boek dat je hebt geleend.

Of je kunt er een bloemetje inzetten, zoals bij ons vandaag gebeurde. In ons Milchkästli stond een bloemengroet van de gemeente, met een briefje erbij. Hierin schrijft de gemeente dat zij ons deze bloemen sturen om wat vreugde te brengen in deze moeilijke tijden.

Maar Zwitsers zouden geen Zwitsers zijn als dit vriendelijke gebaar niet ook economisch verantwoord zou zijn. In het dorp zijn namelijk een paar kwekerijen gevestigd, en omdat de tuincentra al ruim twee weken dicht zijn, blijven deze met hun voorraad zitten. En, zo schrijft de gemeente, zo kunnen wij ‘ook de kwekerijen een beetje ondersteunen’.

Ik vind dit een prachtig initiatief waarbij het mes van twee kanten snijdt: de inwoners weten dat de gemeente aan ze denkt, en de kwekerijen hebben toch nog wat omzet. Zo komen we samen de coronacrisis door!

Marc Scrooge Rutte

Je zou zeggen dat Nederland, als een van de oprichters van de Europese Unie, achter de uitgangspunten van de EU staat. Je hoeft het niet altijd met elkaar eens te zijn, je mag best voor jezelf opkomen, maar een paar zaken zijn in beton gegoten.

Een van deze, en misschien wel de belangrijkste, is dat de lidstaten elkaar helpen, solidariteit tonen, in tijden van nood. Als dit in het bestaan van de EU ooit getest werd was, dan is het nu wel.

En welk land laat het op dit cruciale moment afweten? Nederland, nota bene. Italië en Spanje doen een beroep op het Europese noodfonds, maar Rutte speelt het hoog, stelt strenge voorwaarden aan hulp, wil niet zomaar geld beschikbaar stellen. ‘Njet, no, nee’, zegt Scrooge de vrek.

De kritiek kwam snel en was hevig. In een Duitse krant riepen Italiaanse politici, burgemeesters en anderen Duitsland op toch vooral niet de kant van Nederland te kiezen. Ook binnen Nederland was er verontwaardiging, onder andere van Nout Wellink, de voormalig directeur van de Nederlandsche Bank. Zonder het zuiden geen rijk noorden, zo is zijn devies.

Kan zijn, maar daar gaat het nu niet om. Italië is in een heftige strijd verwikkeld met een dodelijk virus, er sterven elke dag honderden mensen, artsen en verpleegkundigen zijn aan het eind van hun Latijn, de Italianen zitten al weken binnen, de economie dreigt de klippen op te lopem. Het ligt niet aan Italië, het land heeft een prima gezondheidszorgsysteem en heeft vroeg – misschien wel iets te laat, maar toch – strenge maatregelen getroffen. Het heeft hulp nodig, en moet die krijgen, net als Spanje.

Minister Hoekstra maakte vandaag al een draai, weliswaar een halve. ‘We zijn niet empathisch genoeg geweest, we willen wel degelijk helpen met beschermingsmiddelen.’ Dat is een begin, maar niet meer dan dat.

Rutte en Hoekstra hebben het imago van Nederland beschadigd. Italianen en Spanjaarden zijn woest, en terecht. Het is tijd voor een draai, maar dan een hele. Want je weet maar nooit hoe deze epidemie zich verder ontwikkelt, en voor je het weet, heb je zelf hulp nodig.

 

Afbeelding: flickr.com, Ebenezer Scrooge, illustrated by Ronald Searle, in Life Magazine, 1960; Elizabeth, https://www.flickr.com/photos/37217398@N02.